Transylvanian Tulips Fest Dostluk ve Çokkültürlülüğün Sembolü Cluj-Napoca, Müze Meydanı, Nisan 2020 Değerli arkadaşlar, Olağanüstü Hal Kararnamesi uyarınca çıkarılan Olağanüstü Hal Yönetmeliği ile alınan tedbirler nedeniyle, Festival, 15 Mayıs 2020'de Uyarı Hal kararı verilinceye kadar askıya alınıp, Dijital formatta yeniden başlatılacaktır. Anlayışınız için teşekkürler.

Ana Sayfa – Bilgi
Lale, güzelliği ve narinliği sayesince, yüzyıllar boyu sayısız halkların kültüründe önemli bir yer edinmesini başaran bir çiçektir.
Lale, ana vatani olan Orta Asya -Pamir dağları çevresinden Selçuklu döneminde Türkler tarafından Anadolu'ya getirilmiş, daha sonra Osmanlı döneminde Türk kültürünün en önemli ve değerli motifi haline geldiği bilinmektedir. Bu dönem aynı zamanda Yerli sus bitki çeşitlerinin çoğaltıldığı ve çeşitlendirildiği dönemdir. Kanunla koruma altına alınan nadir bulunan bir tür çiçek olduğu için Osmanlı İmparatorluğu'ndan çıkarılması yasaklanmıştı. Buna rağmen Avrupa kapıları altına ve Orta Doğu'ya ulaşmıştır. Lale, uzak eyaletlerde Osmanlı paşalarının konutlarının bahçelerini süsleyen bir tür idi, Budin Eyaletinde ikamet eden Osmanlı paşasının bahçesinde de Lale bulunmaktaydı. 12 yy.dan itibaren Türk kültüründe kullanılan değerli bir motif olarak görülmektedir.

Hollandalılar sayesinde, bu muhteşem çiçek Avrupa’ya girer. Hollanda, lale çiçeğinin en büyük üreticisi olarak bilinir ve her yıl yüzlerce çeşitleri dünyanın her tarafına ihraç edilmektedir. Hollanda'nın cıvıl cıvıl renkli ovalarında göz alıcı manzaralar, burada açan milyonlarca lale sayesinde en canlı tonlarda boyanmıştır. 

Bugünlerde lalelere atfedilen 20'den fazla Festival bilinmektedir. Bu sayede insanlar Türkiye'den Hollanda'ya, Hindistan'dan Amerika'ya kadar her yıl narin lalelerin güzelliğinin keyfini çıkarabilirler. İstanbul-Türkiye (Lale Festivali) veya Amsterdam-Hollanda (Lale Festivali) festivallerinin yanı sıra en güzel festival yerleri; Lisse-Hollanda, Tesselaar-Avustralya (Tesselaar Lale Festivali), Kanto-Japonya (Sakura Lale Festivali), Piteşti-Romanya (Lale Senfonisi), Albany-New York (Lale Festivali), Orange City-Iowa (Lale Festivali), Pella-Iowa (Pella Lale Zamanı), Thanksgiving Point-Utah (Lale Festivali), Skagit Vadisi-Washington (Skagit Vadisi Lale Festivali), Hollanda-Michigan (Lale Zaman Festivali), Topeka/Shawnee County-Kansas (Lale Zamanı Festivali), Sringar-India (Lale Festivali - Indira Gandhi Anıtı Lale Bahçesi) vb. olarak bilinir.

Cluj Napoca da her yıl yüzlerce etkinlik düzenlenmektedir. Ün kazanan etkinlikler arasında; Untold Festivali, Transilvanya Uluslararası Film Festivali (TIFF), Electric Castel Festivallerını sayabiliriz. Bunların yani sıra, çok kültürlülük çeşitli etkinlikler ile yerel bölgenin önemini öne çıkarmaktadır:  Cluj Macar Kültür Günleri Derneği tarafından hazırlanan „Cluj Macar Kültür Günleri Festivali”; Kuzey Transilvanya Alman Dili Konuşan Girişimcilerin Kulübü Derneği tarafından hazırlanan „Alman Girişimcilerinin Sonbahar Festivali- HERBSFEST”, BBU Hollanda Kültürel ve Akademik Merkezi tarafından düzenlenen „Hollanda Günleri”, Romanya’daki Ermeni Birlik Derneği tarafından düzenlenen „Aydınlatıcı Aziz Gregor Festivali” ve bunlara ek olarak Turkish Multicultural Business Consortium tarafından düzenlenen „Transylvanian Tulips Fest” etkinliği de eklenmektedir.  

2019 yılında Türk işadamları hazırladığımız bu etkinlik için, 100 lale soğanı göndermiştir. 2020`de Türk ișadamları bin adet lale soğanı bağışlama kararı ile Festivalin geliştirilmesine destek veriyor. Cluj-Napoca şehri harika bir lale bahçesi gibi șekil alıyor. Türkiye için, lale hediye etme alışkanlığı yüzyıllara dayanan bir gelenektir. XVI yy.ında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Habsburg İmparatorluğunun Felemenk diplomatı olan Ogier Ghiselin de Busbecq'e ilk lale soğanları hediye edilmiştir. Günümüzde, onlarca ülkeye lale hediye etme geleneği devam ettirilmektedir. 2010 yılında Türkiye'nin Japonya Simoneseki kentine 60.000 lale soğanı hediye etmesi Güzel örneklerden birisidir.

Neden Transylvanian Tulips Fest?

• Çünkü Lale; Çok kültürlülük simgesidir!

Lale,  XVIIyy.dan itibaren geleneksel Transilvanya sanatında mevcut olan bir simgedir. Transilvanya alanının çok kültürlülüğü; Mera, Călata, Sic, Cluj-Napoca gibi Cluj coğrafi alanıda dahil, çeşitli zanaat alanlarında çeşitli sanatsal etkinlikleri temsil imkanı sundu. Transilvanya’daki nadir bir işçilik ile dikilen harika Macar nakışları kim duymadı? Ya da Sekel Türkler tarafından ustaca yontulmuş şekilleri ve motifleri cıvıl cıvıl boyanmış muhteşemliği ile etkileyici ashap kapıları hiç görmeyen var mı? Ya da ünlü Sakson sanatçıları tarafından ustalıkla rengârenk boyanmış mobilyaları duymayan var mı? Rumen toplumunun bu muhteşem çiçek profilini çeşitli yaratıcı alanlara dönüştürdükleri lale motifinin stilize edilmiş muhteşem temsillerinden bahsetmeye gerek var mı?

• Çünkü Lale; Dostluk simgesidir!

Transylvanian Tulips Fest Festivali, hazırlanıldığı atölyeler aracılığıyla, bölgesel ve uluslararası kültürler için, lalelerin motifine tutkuyla bağlı olanlar arasında bir bağ oluşturmak bir köprü olmayı hedeflemektedir.

…. Biliyor muydunuz?

• Bir varmış, bir yokmuş… 17. yüzyılın sonunda yaşamış Cluj-Napoca șehrinde doğan bir genç eğitimini tamamladıktan sonra müteferrik bilgilerini derinleştirmek düşüncesi ile bir başına yola çıkma karar aldı ..., Çok hırslı, iradesine güvenen, şansı yaver, kariyer yapmak isteyen genç, Osmanlı ordusuna girer. Osmanlı yönetiminin askeri kademelerinde nispeten hızlı bir şekilde yükselir ve padişahlar III Ahmet ve I Mahmud hizmetinde bulunan ulufeci kapıkulu süvariler bölüğünde yer aldı. Ama en önemli başarısı Osmanlı dünyasına matbaayı sunmasıydı. Bir zamanlar, Cluj Napoca șehrinden yola çıkan bir genç vardı. Diplomat, bilim adamı, tarihçi, matbaacı vb. rütbelerle yükselen İbrahim Müteferrika (1674/5-1745) idi. Şair Adi Secară'nın ilim adama adanmış güzel şiirinde ithaf ettiği gibi  "mavi lale ".                                                              

                                                                                                                                                                       
İbrahim Müteferrika (1674/5-1745)
Atilla Can`ın „İbrahim Müteferrika” Ebru eseri, 2019, TMBC arșivi

„Mavi laleleri hayal eder;
Ölümsüz Ruh ile yaptığı ahd-nameyle
Ulustan ulusa,
Nüshadan nüshaya kendi hikâyesiyle …”     

Derneğimiz tarafından basılma aşamasından bulunan kitaptan bir şiir Fragmanı;
Adi Secară „Türkuaz Laleler İmparatorluğun Șiirleri; İbrahim Müteferrikanın kayıp elyazmalarından.” şiirine aittir.